Đề xuất đang ở bước khảo sát, chưa phải dự án đã được duyệt
Điện mặt trời Mộc Châu là đề xuất xây dựng nhà máy năng lượng mặt trời công suất 400 MW tại bản Ta Niết, phường Mộc Châu, do Tập đoàn Geleximco đưa ra và đang được địa phương khảo sát về vị trí triển khai. Đây là quy mô đáng kể, nhưng cần phân biệt rõ đề xuất với một dự án đã hoàn tất thủ tục đầu tư. Ngày 11/11, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cùng đoàn công tác và đại diện Geleximco khảo sát thực địa để đánh giá khu vực dự kiến xây dựng nhà máy. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 7.200 tỷ đồng; dự án cần khoảng 480 ha đất trong phạm vi 600 ha đang được khảo sát. Theo tôi, điểm cần theo dõi trước tiên không chỉ là con số công suất, mà là việc đề xuất có được đưa vào quy hoạch và vượt qua các bước thẩm định tiếp theo hay không.

Quy mô 400 MW được chia thành hai giai đoạn
Dự án Geleximco dự kiến triển khai theo hai giai đoạn, mỗi giai đoạn có công suất 200 MW. Giai đoạn đầu đi kèm hệ thống lưu trữ 20 MW và được đặt mục tiêu hoàn thành, vận hành trong năm 2028; giai đoạn hai có quy mô tương đương, dự kiến vận hành từ năm 2029. Cách chia này có thể giúp triển khai theo từng bước, nhưng các mốc trên hiện vẫn là kế hoạch dự kiến, phụ thuộc vào quy hoạch, thủ tục đầu tư và điều kiện đấu nối. Theo phương án kỹ thuật, nhà máy cần xây mới trạm biến áp 500 kV công suất 450 MVA; điện được dự kiến truyền qua đường dây 500 kV mạch kép dài khoảng 1,5 km để kết nối với đường dây Sơn La – Hòa Bình. Hạ tầng truyền tải vì thế là phần không thể xem nhẹ bên cạnh việc lắp đặt tấm pin.
Pin lưu trữ bổ sung tính linh hoạt cho nguồn điện
Phương án tích hợp pin lưu trữ năng lượng có công suất 40 MW là điểm đáng chú ý của đề xuất, tương ứng 20 MW ở mỗi giai đoạn. Hệ thống BESS được tính đến trong hạ tầng đấu nối tại trạm biến áp, cho thấy dự án không chỉ tập trung vào phát điện từ mặt trời mà còn dự kiến có thiết bị lưu trữ đi kèm. Tuy vậy, thông tin hiện có chưa nêu dung lượng lưu trữ tính theo MWh hay thời gian có thể cấp điện, nên chưa đủ cơ sở để đánh giá mức độ hỗ trợ của hệ thống pin khi sản lượng mặt trời biến động. Khi vận hành đầy đủ, nhà máy dự kiến cung cấp trung bình khoảng 566 triệu kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia. Sản lượng này có thể bổ sung nguồn tái tạo cho hệ thống và góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng điện, nhưng lợi ích thực tế còn phụ thuộc khả năng truyền tải và vận hành.
Quy hoạch là chặng kế tiếp quyết định
Sau khảo sát, UBND tỉnh và Sở Công Thương Sơn La sẽ xem xét, hoàn thiện hồ sơ đề xuất gửi Bộ Công Thương. Tỉnh hướng tới đề xuất bổ sung điện mặt trời Mộc Châu vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong quá trình điều chỉnh quy hoạch; đây là cơ sở pháp lý cần có để tiến tới các thủ tục đầu tư tiếp theo. Bối cảnh là Sơn La được đánh giá có tiềm năng phát triển năng lượng sạch, trong đó có điện mặt trời và điện gió. Vì vậy, đề xuất 400 MW có sức hút về quy mô và sản lượng dự kiến, nhưng chưa thể xem các con số này là nguồn điện chắc chắn sẽ sớm được bổ sung. Kết luận hợp lý lúc này là theo dõi tiến trình quy hoạch, đánh giá đấu nối và các quyết định đầu tư: đó mới là những bước biến một phương án khảo sát thành nhà máy điện thực sự.






