USD quốc tế và tỷ giá trong nước không cùng nhịp
Tỷ giá USD là mức quy đổi giữa đồng đô la Mỹ và một đồng tiền khác, được hình thành từ cung cầu thị trường và có thể diễn biến khác nhau giữa thị trường quốc tế với bảng niêm yết trong nước. Sự lệch nhịp ấy thể hiện rõ sau khi Fed giữ nguyên lãi suất: đồng bạc xanh chịu sức ép trên thị trường quốc tế, trong khi tỷ giá trung tâm và giá USD tại các ngân hàng Việt Nam lại tăng sáng 29-10. Đây không phải nghịch lý, mà là lời nhắc rằng quyết định của Fed không tự động quyết định từng phiên niêm yết trong nước. Mức tỷ giá ngân hàng còn phản ánh điều kiện giao dịch và cách các ngân hàng cập nhật giá tại thời điểm cụ thể. Vì vậy, nhìn riêng phản ứng của USD toàn cầu rồi kết luận tỷ giá trong nước phải giảm là cách đọc thiếu một nửa bức tranh.
Vì sao USD quốc tế chịu sức ép?
Fed giữ nguyên lãi suất điều hành trong biên độ 3,75–4,00%, đúng với kỳ vọng thị trường; sau quyết định, USD giảm so với một số đồng tiền chủ chốt. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc lãi suất được giữ nguyên, mà còn ở việc cuộc họp báo sau đó không đưa ra tín hiệu rõ ràng về khả năng tăng lãi suất vào cuối năm. Sự thiếu chắc chắn khiến nhà đầu tư thận trọng hơn khi đánh giá triển vọng chính sách Mỹ. Sang ngày 30-10, chỉ số Dollar Index, thước đo sức mạnh USD so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt, lùi xuống 102,17 điểm, rời mức cao nhất trong hai tuần. Điều đó cho thấy đồng bạc xanh mất bớt lực đỡ, nhưng chưa đủ để khẳng định xu hướng tăng lãi suất của Fed đã khép lại.
Diễn biến trái chiều ở New Zealand cũng cho thấy thị trường phản ứng với kỳ vọng chính sách, chứ không chỉ với quyết định lãi suất của Fed: đồng tiền nước này giảm mạnh sau khi ngân hàng trung ương bất ngờ giữ nguyên lãi suất, trái dự báo của phần lớn giới kinh tế.
Tỷ giá ngân hàng tăng ngày 29-10 rồi hạ nhiệt
Sáng 29-10, tỷ giá trung tâm tăng 13 đồng so với hôm trước, lên 25.644 đồng/USD. Cùng lúc, Vietcombank niêm yết giá mua vào – bán ra ở mức 25.660–26.040 đồng/USD, tăng 20 đồng ở cả hai chiều; BIDV niêm yết 25.665–26.045 đồng/USD, tăng 25 đồng. Trái với phản ứng trên thị trường quốc tế, bảng giá trong nước vì thế đi lên ngay sau quyết định của Fed. Nhưng đây là ảnh chụp tại một thời điểm, không phải bằng chứng rằng USD trong nước đã tách khỏi xu hướng toàn cầu.
Đến sáng 30-10, tỷ giá trung tâm giảm 7 đồng, còn 25.637 đồng/USD. Vietcombank hạ 20 đồng ở cả chiều mua và bán; BIDV giảm 40 đồng so với cùng thời điểm hôm trước. Nhịp đảo chiều nhanh cho thấy mức tăng ngày 29-10 không kéo dài, đồng thời phù hợp hơn với lúc USD quốc tế suy yếu và chỉ số Dollar Index rời đỉnh hai tuần. Đọc hai phiên liên tiếp thay vì một con số riêng lẻ sẽ giúp thấy rõ hơn khoảng cách giữa phản ứng tức thời và xu hướng.
Đừng xem một phiên tăng là xu hướng
Cách giải thích thuyết phục nhất là tách hai lớp diễn biến: Fed và kỳ vọng lãi suất tạo sức ép lên USD toàn cầu, còn tỷ giá USD ngân hàng trong nước có thể tăng hoặc giảm theo nhịp cập nhật riêng từng ngày. Ngày 29-10, hai lớp ấy đi ngược chiều; sang 30-10, tỷ giá ngân hàng giảm, trong khi DXY cũng lùi khỏi mức cao nhất hai tuần. Sự đồng pha sau đó không xóa được độ trễ và khác biệt giữa các phiên. Bởi vậy, câu hỏi đúng không phải là vì sao quyết định của Fed không lập tức kéo tỷ giá trong nước xuống, mà là diễn biến trong nước có tiếp tục xác nhận xu hướng quốc tế hay không. Kết luận từ dữ liệu hiện có khá rõ: đà tăng sáng 29-10 chỉ là một nhịp ngắn, còn USD sau quyết định Fed chịu sức ép nhưng triển vọng chính sách vẫn chưa hoàn toàn ngã ngũ.
