Kết nối phải đi xa hơn những cuộc gặp gỡ
Kết nối doanh nghiệp Việt – Trung là việc ghép năng lực sản xuất, hạ tầng logistics, công nghệ và thị trường của hai bên thành những quan hệ cung ứng có thể vận hành xuyên biên giới, thay vì dừng ở trao đổi cơ hội đầu tư. Ngày 29/10, tại TP. Hồ Chí Minh, hội thảo xúc tiến đầu tư với chủ đề “Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu” diễn ra bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, đặt đúng trọng tâm vào bài toán đó. Sự kiện có đại diện chính quyền, cơ quan Trung Quốc, hiệp hội doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia hai nước. Đây là hướng đi đáng chú ý: khi chuỗi cung ứng được tổ chức lại, lợi thế không còn nằm riêng ở nhà máy hay thị trường, mà ở khả năng phối hợp chúng thành một hệ thống. Diễn đàn chỉ tạo giá trị nếu những cuộc gặp được chuyển thành đơn hàng, liên kết nhà cung ứng và dự án có thể triển khai.
Cửa sổ cơ hội nằm ở sự bổ trợ, không phải quy mô thương mại
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam; kim ngạch hai chiều năm 2025 đạt khoảng 256,4 tỷ USD. Con số này cho thấy quy mô quan hệ, nhưng tự nó không bảo đảm doanh nghiệp Việt Nam giữ được vị trí có giá trị cao trong chuỗi cung ứng. Cơ hội thực sự nằm ở khả năng kết hợp năng lực công nghiệp, công nghệ và mạng lưới thị trường để doanh nghiệp trong nước nâng chuẩn nhà cung ứng, mở rộng đầu ra và tiến vào những công đoạn tạo giá trị lớn hơn. TP. Hồ Chí Minh sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu có không gian phát triển gắn trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với các khu công nghiệp, trung tâm công nghệ cao và cảng biển nước sâu. Đây là lợi thế địa lý đáng kể, nhưng thành phố cần chứng minh rằng các mắt xích ấy phối hợp hiệu quả, thay vì chỉ cùng tồn tại trên bản đồ quy hoạch.
Logistics và công nghệ quyết định giá trị kết nối
Một chuỗi sản xuất có thể mất sức cạnh tranh nếu hàng hóa chậm qua cảng, vận tải thiếu liên thông hoặc doanh nghiệp khó tiếp cận tài chính và thị trường. Vì vậy, thảo luận về hợp tác sản xuất cần song hành với hạ tầng cảng biển, giao thông, tài chính và chuyển giao công nghệ. Phía Trung Quốc đề xuất khai thác vận tải đa phương thức, cửa khẩu thông minh và kho bảo quản chuỗi lạnh nhằm tháo gỡ điểm nghẽn vận tải xuyên biên giới, giảm chi phí thương mại. Với người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ, tác động có thể hiện ra qua thời gian giao hàng ổn định hơn, hàng dễ bảo quản hơn và ít gián đoạn trong lưu thông. Trong sản xuất, chuyển giao công nghệ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực. Logistics Việt Trung vì thế không nên được nhìn như dịch vụ hậu cần đơn lẻ, mà là một phần của năng lực cạnh tranh chung.
Chuỗi giá trị mới đòi hỏi cam kết có thể đo lường
Chuỗi giá trị toàn cầu đang chuyển theo hướng khu vực hóa, số hóa và xanh hóa; doanh nghiệp phải kết nối đồng bộ từ nhà máy đến cảng, vận tải, tài chính và thị trường để theo kịp thay đổi. Điều đó khiến hợp tác sản xuất cần vượt khỏi mục tiêu thu hút vốn: doanh nghiệp Việt Nam phải có cơ hội học công nghệ, nâng năng lực cung ứng và đảm nhận thêm công đoạn giá trị cao, còn các dự án hạ tầng cần phù hợp quy hoạch và quy định pháp luật. Sau hội thảo, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng kết nối với cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc, thúc đẩy sản xuất, logistics và chuyển giao công nghệ; Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc cũng sẽ tiếp tục làm cầu nối, hỗ trợ hai bên trao đổi nhu cầu hợp tác. Thước đo nên là quan hệ cung ứng được hình thành, công nghệ được tiếp nhận và thời gian vận chuyển được rút ngắn. Nếu những kết quả ấy không xuất hiện, kết nối sẽ chỉ là lời hứa.
