Thêm người có thể chuyển sang nghề dạy học
Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng nghề dạy học cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được đào tạo sư phạm, trước khi họ tham gia giảng dạy ở trường phổ thông. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, quy định chương trình dành cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông.
Điểm đáng chú ý không chỉ là một chương trình mới, mà là cánh cửa được mở rộng: thay vì giới hạn ở người đã tốt nghiệp đại học như quy định trước, chính sách mới tính đến cả người học cao đẳng trở lên và một bộ phận sinh viên chưa tốt nghiệp. Đây là hướng điều chỉnh cần thiết khi tuyển giáo viên phổ thông vẫn khó ở một số môn, còn người có chuyên môn phù hợp ngoài ngành sư phạm có thể là nguồn lực chưa được khai thác.
Ai thuộc diện được bồi dưỡng?
Người có bằng cao đẳng trở lên có thể tham gia nếu có nguyện vọng dạy học và ngành đào tạo phù hợp. Nhóm sinh viên đang học cũng được mở lối: có thể đăng ký khi đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình cao đẳng trở lên thuộc ngành phù hợp với các môn Mĩ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ hoặc tiếng dân tộc thiểu số.
Quy định này đặc biệt có ý nghĩa với người muốn làm giáo viên ở những môn thường thiếu nguồn tuyển. Cho phép sinh viên đủ điều kiện học nghiệp vụ trước khi hoàn tất toàn bộ quá trình học tập có thể giúp chuẩn bị nhân lực sớm hơn, thay vì buộc mọi ứng viên phải chờ tốt nghiệp rồi mới bắt đầu bước bồi dưỡng. Tuy nhiên, điều kiện ngành học phù hợp vẫn là ranh giới quan trọng: mở rộng đối tượng không đồng nghĩa mọi người đều có thể đăng ký dạy mọi môn.
Chương trình gọn hơn, linh hoạt hơn
Thông tư mới hợp nhất chương trình bồi dưỡng cho các cấp học, đồng thời vẫn cụ thể hóa kiến thức chuyên ngành và thực tập theo từng cấp. Khối lượng giảm còn 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực tập sư phạm; trước đây chương trình có 35 tín chỉ ở tiểu học và 34 tín chỉ ở trung học.
Thời gian bồi dưỡng được điều chỉnh còn tối thiểu 6 tháng, tối đa 18 tháng, so với quy định cũ từ 12 đến 24 tháng. Người học đủ điều kiện có thể đăng ký theo một hoặc nhiều cấp học, được xem xét công nhận kết quả đã học và miễn học phần sau khi đối sánh; người đang đi làm có thể được kéo dài thời gian thực tập. Những thay đổi này khiến lộ trình dễ thích ứng hơn với hoàn cảnh từng người, nhưng chuẩn đầu ra và năng lực thực hành vẫn phải là thước đo chính.
Mở nguồn tuyển phải đi cùng chuẩn bị nghề nghiệp
Thông tư cụ thể hóa Luật Nhà giáo và Nghị định số 93/2026/NĐ-CP, hướng tới chuẩn hóa đội ngũ tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Vì vậy, ý nghĩa của chính sách không nên được đo chỉ bằng số người đủ điều kiện đăng ký. Người chuyển từ lĩnh vực khác sang dạy học cần được chuẩn bị năng lực tổ chức dạy và giáo dục, kiểm tra đánh giá, hỗ trợ học sinh và xây dựng môi trường học an toàn.
Chương trình còn đưa sư phạm số và công nghệ dạy học vào phần kiến thức chung bắt buộc, bao gồm thiết kế học liệu số, dạy học và đánh giá trong môi trường số, bảo vệ dữ liệu, tôn trọng bản quyền và sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Đây là lựa chọn đúng hướng: bổ sung người cho ngành giáo dục chỉ có giá trị khi đi kèm năng lực đáp ứng lớp học hiện đại.
Các khóa đã khai giảng trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo quy định tại Thông tư 11/2021 và Thông tư 12/2021, giúp quá trình học của người đang theo chương trình không bị gián đoạn. Xét tổng thể, Thông tư 91/2026 mở rộng nguồn tuyển giáo viên và rút ngắn lộ trình bồi dưỡng; hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc duy trì chất lượng đào tạo và kết nối người học đủ chuẩn với nhu cầu tuyển dụng thực tế.
