Cánh cửa vào nghề giáo được mở sớm hơn
Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng dạy học cho người có chuyên môn phù hợp nhưng không tốt nghiệp ngành đào tạo giáo viên, nhằm chuẩn bị họ đứng lớp tại cơ sở giáo dục phổ thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT ngày 23-10-2026, quy định chương trình bồi dưỡng dành cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông; văn bản có hiệu lực từ ngày 8-12-2026. Điểm đáng chú ý không chỉ là có thêm một chương trình, mà là người học ở một số ngành phù hợp có thể bắt đầu chuẩn bị nghiệp vụ trước khi tốt nghiệp. Trước đây, người học ngoài sư phạm thường phải chờ có bằng đại học rồi mới tham gia bồi dưỡng, khiến con đường đến tuyển dụng giáo viên kéo dài. Thông tư mới gỡ bớt nút thắt về thời điểm, dù không biến mọi bằng cấp thành điều kiện đủ để đứng lớp.
Ai đủ điều kiện và chương trình gồm những gì?
Phạm vi mới gồm người có bằng cao đẳng trở lên và người học đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình cao đẳng hoặc đại học trong lĩnh vực phù hợp, nếu có nguyện vọng dạy một số môn phổ thông. Các lĩnh vực được nêu gồm mỹ thuật, âm nhạc, nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, công nghệ thông tin và công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số. Như vậy, mốc 70% không áp dụng đại trà cho mọi sinh viên ngoài sư phạm: ngành học phải gắn với môn và cấp học dự kiến giảng dạy. Chương trình thống nhất có 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành sư phạm; thời gian học từ tối thiểu 6 đến tối đa 18 tháng. Quy mô này tạo lộ trình rõ hơn, nhưng vẫn đòi hỏi người học hoàn thành đào tạo chuyên môn và rèn năng lực sư phạm.
Cơ hội bổ sung nguồn tuyển, không phải giải pháp tức thời
Mục tiêu của việc mở rộng là tháo gỡ khó khăn trong thu hút giáo viên, nhất là ở các môn chuyên biệt như âm nhạc, mỹ thuật và tin học đang thiếu ứng viên; đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực sớm và tăng tính linh hoạt cho hệ thống bồi dưỡng. Đây là hướng đi hợp lý: các trường đào tạo chuyên môn có thể cung cấp người học am hiểu lĩnh vực, còn cơ sở đào tạo sư phạm giúp họ bổ sung phương pháp giảng dạy và thực hành. Tuy nhiên, nới điều kiện tham gia không đồng nghĩa nguồn giáo viên đủ chuẩn sẽ lập tức tăng. Chất lượng còn phụ thuộc vào nội dung học, thực tập tại trường phổ thông và khả năng phối hợp giữa các cơ sở đào tạo. Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8-12-2026; các khóa bồi dưỡng đã khai giảng trước thời điểm này tiếp tục thực hiện theo Thông tư 11 và 12.
Mở cửa đầu vào, giữ vững chuẩn đầu ra
Tác động đáng kể nhất của Thông tư 91 là cho phép một số người học ngoài sư phạm chuẩn bị nghiệp vụ song song với việc hoàn tất chuyên môn, thay vì phải đợi tốt nghiệp mới bắt đầu. Quy định ấy có thể rút ngắn thời gian tạo nguồn cho các địa phương đang khó tuyển ở những môn đặc thù. Nhưng để chính sách chuyển thành giáo viên thực sự, khâu tuyển dụng cần nhìn vào năng lực giảng dạy và mức độ phù hợp với vị trí, không chỉ số lượng người có chứng nhận. Mốc 70% mở cơ hội sớm hơn, còn chương trình 32 tín chỉ đặt ra phần chuẩn bị nghề nghiệp riêng mà người học vẫn phải hoàn thành. Vì thế, đây là một lối vào mới có ích cho bài toán thiếu giáo viên, chứ chưa phải lời giải thay thế cho đào tạo giáo viên bài bản hay bảo đảm mọi người tham gia sẽ được tuyển.
