Ba cách sắp xếp, không phải ba khoản thu bắt buộc
Mô hình học tăng cường là cách nhà trường bố trí hoạt động ngoài thời lượng chính khóa để bổ sung nội dung cần thiết, mở rộng thực hành và trải nghiệm, đồng thời phát triển phẩm chất, năng lực theo chương trình phổ thông. Đây là hoạt động giáo dục, không phải một khoảng học thêm mặc nhiên được phép thu tiền.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM hướng dẫn ba mô hình tổ chức để sắp xếp thời khóa biểu; phụ huynh và học sinh có thể đăng ký lựa chọn theo phương án nhà trường triển khai. Các hoạt động được bố trí trong lịch học hai buổi mỗi ngày hoặc theo lộ trình thực hiện, hướng tới sự cân đối và cơ hội tiếp cận công bằng. Nội dung có thể gồm kỹ năng sống, khoa học thực hành, nghệ thuật, thể thao, an toàn giao thông và trên mạng, năng lực số, AI, STEM/STEAM cơ bản cùng môi trường giao tiếp tiếng Anh. Điểm cần giữ rõ là việc có thêm hoạt động không biến quyền tham gia của học sinh thành điều kiện phải đóng góp.
Ranh giới cốt lõi: hoạt động chung miễn phí và lớp theo nhu cầu
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT yêu cầu phân biệt hoạt động giáo dục tăng cường với hoạt động theo nhu cầu người học; văn bản có hiệu lực từ ngày 15-11-2026. Những nội dung nhà trường xác định cần thiết cho học sinh thuộc trách nhiệm tổ chức giáo dục và không nên phụ thuộc vào khả năng chi trả của từng gia đình. Vì vậy, học tăng cường miễn phí sử dụng dự toán chi thường xuyên hằng năm và các nguồn hợp pháp khác, không được chia thành khoản thu bình quân theo đầu học sinh hoặc đặt điều kiện đóng góp để được tham gia.
Khác với hoạt động chung, lớp theo nhu cầu có thể gồm nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, gắn với sở thích, năng khiếu và mục tiêu phát triển cá nhân. Loại hoạt động này có thể thu phí theo quy định, nhưng phải dựa trên đăng ký tự nguyện và dự toán chi tiết; mức thu đúng danh mục, đúng quy định của TP.HCM và không vượt giới hạn do UBND thành phố đặt ra. Không nên đánh đồng hai loại hình: nếu nội dung cần thiết cho mọi học sinh bị chuyển thành dịch vụ trả tiền, nguyên tắc công bằng sẽ bị xói mòn.
Tự nguyện phải có thật, kinh phí phải công khai
Với hoạt động theo nhu cầu, đăng ký đầu năm không thể trở thành sức ép trá hình. Sở yêu cầu việc tham gia phải tự nguyện thực chất, không ép buộc, áp đặt hay gợi ý dưới bất kỳ hình thức nào. Nhà trường cũng không được dùng việc tham gia hoặc không tham gia để đánh giá kết quả học tập, xét khen thưởng hay xếp loại học sinh. Đóng phí tự nguyện chỉ có ý nghĩa khi gia đình được quyền từ chối mà học sinh không chịu bất lợi.
Trước khi tổ chức, trường phải công khai nội dung, thời gian, hình thức và mức thu theo quy định để cha mẹ học sinh hiểu rõ rồi lựa chọn. Kế hoạch do hiệu trưởng phê duyệt phải được niêm yết tại trường và đăng trên cổng thông tin điện tử ít nhất một tuần trước khi thực hiện; hiệu trưởng chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng, an toàn và minh bạch tài chính.
Thông tư 85 vì thế không trao cho trường quyền biến mọi giờ học ngoài chính khóa thành khoản thu. Ba mô hình giúp tổ chức thời khóa biểu; còn quyền quyết định tham gia lớp theo nhu cầu vẫn thuộc về gia đình. Ranh giới ấy chỉ có giá trị khi nhà trường công khai đầy đủ và không gây áp lực.
