Từ cuộc gặp ở Tokyo đến một chương trình hợp tác dài hạn
Cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản là dịp xác định những lĩnh vực đầu tư có thể gắn kết thành động lực phát triển lâu dài, thay vì dừng ở các dự án đơn lẻ. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, ngày 9/11 tại Tokyo, ông Tô Lâm đã tiếp lãnh đạo các tập đoàn và doanh nghiệp lớn của Nhật Bản. Thông điệp đáng chú ý không chỉ là mời gọi mở rộng đầu tư, mà còn là yêu cầu các đối tác trở thành bạn đồng hành trong phát triển hạ tầng, năng lượng và chuỗi giá trị mới. Điều này phản ánh nhu cầu của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới: huy động nguồn lực trung và dài hạn cho hạ tầng chiến lược, năng lượng, khoa học công nghệ và chuyển đổi xanh. Vì thế, trọng tâm hợp tác Việt Nhật đang dịch chuyển theo hướng dài hạn, có liên kết ngành và gắn chặt hơn với năng lực của doanh nghiệp trong nước.
Với Sojitz, đề nghị cụ thể nhất là tập trung vào bốn hướng: phát triển điện lực và năng lượng sạch; xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và vật liệu tiên tiến; phát triển trung tâm dữ liệu, hạ tầng số; củng cố dự án hiện hữu để hình thành các cụm kinh doanh tích hợp. Đây là một danh mục cho thấy Việt Nam muốn thu hút đầu tư vào nền tảng sản xuất và công nghệ, không chỉ mở rộng hoạt động thương mại. Sojitz đã hiện diện tại Việt Nam trong 40 năm và cho biết sẽ tìm cơ hội mới trong hạ tầng công nghiệp, năng lượng sạch, tiêu dùng, đồng thời kết nối các mảng kinh doanh. Bước tiếp theo được kỳ vọng là xây dựng chương trình hợp tác có tầm nhìn dài hạn, chuyển từ từng dự án riêng rẽ sang các cụm liên kết.
Tài chính, bán lẻ và lợi ích thiết thực với người dân
Ưu tiên hợp tác không chỉ nằm ở điện, khoáng sản hay hạ tầng số. Với SBI Holdings, ông Tô Lâm mong muốn tập đoàn từng bước đi xa hơn vai trò nhà đầu tư tài chính, trở thành đối tác xây dựng hệ sinh thái kinh doanh đa ngành tại Việt Nam. SBI hoạt động trong ngân hàng, chứng khoán, quản lý tài sản, tài chính tiêu dùng và công nghệ chuyển đổi số; kế hoạch tiếp theo được nêu gồm mở rộng đầu tư, hợp tác chiến lược và nghiên cứu liên doanh với Sun Group. Hướng đi này có thể kết nối vốn, công nghệ và dịch vụ, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc các kế hoạch được chuyển thành hoạt động cụ thể cùng doanh nghiệp Việt Nam.
Với SMBC, trọng tâm là nghiên cứu các chương trình huy động và thu xếp vốn trung, dài hạn cho hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng sạch và chuyển đổi xanh; đồng thời chia sẻ mô hình tài chính và kết nối nhà đầu tư với doanh nghiệp Việt Nam. Còn AEON được đề nghị phát triển mô hình bán lẻ hiện đại phù hợp từng địa phương, gắn mở rộng mạng lưới với nguồn cung địa phương, logistics và phân phối thông minh. Đây là nhánh hợp tác có tác động dễ nhận thấy hơn với người dân: thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt, tạo việc làm, kết nối vùng sản xuất với thị trường và có thể giảm chi phí lưu thông. AEON cũng xem Việt Nam là thị trường ưu tiên chiến lược và đặt mục tiêu tăng gấp ba quy mô kinh doanh theo kế hoạch trung hạn.
Thước đo nằm ở khả năng biến cam kết thành liên kết
Các nội dung được nêu tại Tokyo tạo thành một chương trình khá rõ: vốn dài hạn cho hạ tầng, đầu tư vào năng lượng sạch và hạ tầng số, phát triển chuỗi cung ứng chiến lược, đồng thời đưa tài chính và bán lẻ đến gần hơn với doanh nghiệp và người tiêu dùng. Điểm tiến bộ là lời kêu gọi tập đoàn Nhật Bản không chỉ mở rộng kinh doanh, mà cùng Việt Nam xây dựng quan hệ đối tác tin cậy, lâu dài trong các lĩnh vực có khả năng bổ trợ nhau. Tuy nhiên, định hướng chỉ có giá trị khi đi kèm dự án khả thi, liên kết thực chất với doanh nghiệp nội địa và lợi ích được phân bổ rõ ràng. Chuyển từ dự án riêng lẻ sang cụm kinh doanh tích hợp cũng đòi hỏi phối hợp giữa nhiều ngành, thay vì chỉ dựa vào một nhà đầu tư.
Sau cuộc gặp, các dấu mốc cần theo dõi là chương trình dài hạn với Sojitz, kế hoạch hợp tác SBI–Sun Group và việc AEON tiếp tục đầu tư theo chiến lược mở rộng tại Việt Nam. Những bước này sẽ cho thấy liệu cuộc trao đổi cấp cao có tạo được dòng dự án nối tiếp hay không. Tô Lâm Nhật Bản vì vậy không chỉ là một hoạt động ngoại giao kinh tế; đây còn là dịp đặt kỳ vọng cụ thể lên doanh nghiệp Nhật Bản về vốn, công nghệ, chuỗi cung ứng và khả năng hợp tác với đối tác bản địa. Kết luận đáng chú ý là hướng đi đã được xác định, nhưng thành công của hợp tác Việt Nhật sẽ được đo bằng mức độ triển khai và giá trị tạo ra trong nền kinh tế, chứ không phải số lĩnh vực được nêu trong cuộc gặp.






