Lóc tách động mạch cảnh có thể khởi đầu từ tổn thương thành mạch
Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng máu lọt vào thành động mạch, tạo khối máu tụ khiến lòng mạch hẹp hoặc tắc, đôi khi hình thành giả phình và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Đây là lý do không nên xem những động tác vặn, lắc hay kéo giãn cổ mạnh như một cách thư giãn vô hại.
Một người đàn ông 39 tuổi thường mỏi vai gáy đã đến cơ sở xoa bóp tư nhân. Hai ngày trước khi nhập viện, ông được xoay, lắc cổ sang hai bên và kéo giãn cột sống cổ. Sau buổi massage, ông đau nhiều bên cổ trái, cơn đau lan lên đỉnh đầu, kèm ù tai và nghe tiếng mạch đập theo nhịp tim. Trường hợp đột quỵ sau massage này là lời cảnh báo về nguy cơ tổn thương mạch máu khi vùng cổ bị tác động cơ học không phù hợp.
Tuy nhiên, không thể kết luận mọi trường hợp lóc tách đều do massage hoặc tác động vùng cổ; tình trạng này cũng có thể xuất hiện tự phát hoặc liên quan đến bất thường thành mạch. Điều đáng lưu ý là triệu chứng mới xuất hiện sau một động tác mạnh cần được đánh giá y tế, không nên tự quy cho đau mỏi thông thường.
Đau đầu, nói khó, tê yếu một bên là dấu hiệu cần cấp cứu
Sáng hôm sau, người đàn ông đau đầu và chóng mặt tăng, tê bì, yếu nhẹ nửa người phải, khó diễn đạt lời nói và giảm trí nhớ. Gia đình đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ. Chụp cộng hưởng từ sọ não và dựng hình mạch máu cho thấy nhồi máu não vùng thái dương trái do tắc động mạch cảnh trong trái bởi lóc tách, kèm giả phình tại đoạn sau tổn thương.
Bác sĩ điều trị nội khoa bảo tồn, lựa chọn thuốc và kiểm soát huyết áp theo tình trạng thực tế của người bệnh. Sau hai tuần, triệu chứng cải thiện hoàn toàn; hình ảnh kiểm tra sau 30 ngày ghi nhận động mạch cảnh trong trái hồi phục hoàn toàn, không còn máu tụ trong thành mạch. Kết quả thuận lợi của ca bệnh không có nghĩa các biểu hiện tương tự có thể chờ tự hết.
Dấu hiệu đột quỵ cần cảnh giác gồm đau đầu hoặc đau cổ một bên mới xuất hiện, ù tai theo nhịp mạch, chóng mặt, nói khó, sụp mi, nhìn mờ, tê yếu tay chân hoặc mất thị lực thoáng qua. Nếu đau đầu, nói khó hay tê yếu một bên người xuất hiện sau khi tác động vùng cổ, hãy đến cơ sở y tế cấp cứu ngay; không tự bẻ cổ, tiếp tục xoa bóp hay chờ triệu chứng qua đi.
Đừng đánh đổi an toàn để tìm cảm giác cổ được “nắn thông”
Bẻ cổ nguy hiểm nhất khi động tác được thực hiện mạnh, đột ngột hoặc bởi người không có chuyên môn và chưa đánh giá tình trạng sức khỏe. Người thường xuyên mỏi vai gáy nên chọn cơ sở uy tín, được cấp phép, có kỹ thuật viên được đào tạo bài bản; tránh tự bẻ, vặn hoặc xoay cổ mạnh nếu chưa được thăm khám và tư vấn y tế.
Đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi; người trẻ cũng có thể gặp bệnh vì nhiều nguyên nhân. Ca bệnh này không chứng minh mọi buổi massage cổ đều gây đột quỵ, nhưng cho thấy thao tác vùng cổ không phù hợp có thể đi cùng một tổn thương mạch máu nghiêm trọng. Khi xuất hiện đau cổ bất thường, ù tai theo nhịp mạch hoặc dấu hiệu thần kinh sau khi tác động vùng cổ, lựa chọn an toàn là dừng thao tác và đi khám ngay.
