Cơ hội nâng quan hệ lên tầm cao mới
Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là dịp cấp cao để Việt Nam và Nhật Bản chuyển những cam kết trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện thành hợp tác thiết thực, có lợi cho cả hai bên. Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, ông Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11/2026.
Đại sứ Ito Naoki cho biết Tokyo hết sức coi trọng chuyến thăm và mong muốn phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để đạt kết quả thực chất. Ông xem đây là cơ hội đưa quan hệ Việt Nhật lên tầm cao mới. Kỳ vọng ấy có cơ sở: chuyến thăm diễn ra sau chuyến công du Việt Nam hồi tháng 5 của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, tạo nhịp trao đổi cấp cao hai chiều trong cùng một năm. Nhưng giá trị của chuyến đi sẽ không nằm ở nghi thức; thước đo phải là những thỏa thuận mở đường cho hợp tác lâu dài.
Ba hướng hợp tác cần đi vào việc cụ thể
Định hướng được nêu trước chuyến thăm tập trung vào ba trụ cột: phối hợp vì hòa bình và ổn định khu vực, thúc đẩy an ninh kinh tế cùng chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo, rồi mở rộng giao lưu nhân dân, văn hóa và hợp tác địa phương. Đây là cách tiếp cận hợp lý: quan hệ chiến lược chỉ bền khi vừa góp phần xử lý thách thức chung, vừa tạo thêm cơ hội hợp tác và kết nối cho người dân.
Trong bối cảnh trật tự quốc tế chịu nhiều sức ép, hai nước cùng nhấn mạnh việc duy trì trật tự dựa trên luật lệ và thượng tôn pháp luật; hợp tác quốc phòng, an ninh đang được thúc đẩy qua trao đổi cấp cao và các dự án cụ thể. Ở lĩnh vực kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng và khuyến khích đổi mới sáng tạo có thể giúp quan hệ song phương bớt phụ thuộc vào tuyên bố chung, tiến gần hơn tới năng lực sản xuất và ứng phó rủi ro thực tế. Điều cần theo dõi là các ưu tiên này có được chuyển thành chương trình triển khai rõ ràng hay không.
Giao lưu nhân dân là thước đo gần gũi nhất
Tác động của quan hệ Việt Nhật không chỉ được nhìn thấy ở các cuộc hội đàm. Việc mở thêm đường bay thẳng được kỳ vọng tạo thuận lợi cho giao lưu hai chiều, giúp kết nối gia đình, khách du lịch, sinh viên và doanh nghiệp thuận tiện hơn. Đây là lợi ích dễ cảm nhận, đồng thời tạo nền tảng xã hội cho hợp tác cấp nhà nước.
Cơ hội việc làm cũng là một phần đáng chú ý. Từ tháng 4/2027, Nhật Bản dự kiến triển khai “Chương trình việc làm phát triển kỹ năng”; người lao động có thể chuyển nơi làm việc theo nguyện vọng nếu đáp ứng điều kiện quy định. Còn ở cấp địa phương, Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam – Nhật Bản lần thứ ba dự kiến tổ chức tại Việt Nam vào năm 2027, nối tiếp hai kỳ tại Quảng Ninh và Huế, với kỳ vọng tăng kết nối giữa các tỉnh, thành phố. Những bước đi này khiến hợp tác chiến lược có ý nghĩa cụ thể hơn trong đời sống.
Thành công phải được đo bằng kết quả
Chuyến thăm lần này có ý nghĩa đặc biệt vì đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam kể từ năm 2015, sau 11 năm. Việc ông Tô Lâm thăm Nhật Bản ngay trong năm đầu nhiệm kỳ cũng thể hiện mức độ ưu tiên Việt Nam dành cho quan hệ với Tokyo; phía Nhật Bản nói rõ họ coi trọng chuyến thăm và mong muốn kết quả thực chất.
Tuy nhiên, tầm vóc của Đối tác Chiến lược toàn diện sẽ không tự tăng chỉ nhờ các cuộc gặp cấp cao. Hai bên cần biến ba hướng hợp tác thành việc có thể theo dõi: phối hợp an ninh rõ nét hơn, chuỗi cung ứng và đổi mới có dự án cụ thể, giao lưu nhân dân và địa phương được mở rộng. Chuyến thăm vì thế là một cơ hội chính trị quan trọng, nhưng cũng là phép thử về năng lực thực thi. Nếu có bước tiếp nối rõ ràng, quan hệ song phương mới thật sự bước lên tầm cao mới.
