Từ nền tảng tin cậy đến giai đoạn hợp tác mới
Chuyến thăm Nhật Bản là hoạt động đối ngoại cấp cao nhằm củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác song phương và định hướng bước phát triển mới cho quan hệ giữa hai nước. Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11/2026.
Thời điểm này có ý nghĩa đặc biệt: cả Việt Nam và Nhật Bản đều vừa có ban lãnh đạo mới, đồng thời đang theo đuổi các mục tiêu phát triển và tăng trưởng. Vì vậy, chuyến thăm không chỉ nối tiếp lịch sử trao đổi cấp cao mà còn mở ra cơ hội để lãnh đạo hai nước thống nhất ưu tiên cho chặng đường tiếp theo.
Quan hệ Việt Nam Nhật Bản được vun đắp hơn 50 năm, phát triển trên nhiều lĩnh vực và liên tục được nâng cấp. Từ khuôn khổ đối tác tin cậy năm 2002, hai nước tiến tới Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 11/2023. Thách thức hiện nay không phải đặt thêm một danh xưng, mà là làm cho khuôn khổ ấy tạo ra kết quả cụ thể, cân bằng và có ích cho người dân.
Phép thử là hợp tác có thể nhìn thấy trong đời sống
Quan hệ cấp cao chỉ bền vững khi tạo ra giá trị ngoài các cuộc gặp và tuyên bố. Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển hạ tầng đã tạo nền tảng đáng kể; bước tiếp theo nên tập trung vào chất lượng tăng trưởng, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và những dự án cải thiện trực tiếp đời sống.
Metro số 1 Bến Thành–Suối Tiên, sử dụng chủ yếu vốn vay hỗ trợ phát triển chính thức của Nhật Bản, vận hành từ cuối năm 2024; đây là ví dụ dễ thấy về cách hợp tác song phương có thể thay đổi trải nghiệm đi lại đô thị. Giao lưu nhân dân cũng đem quan hệ đến gần hơn: năm 2025, hơn 810.000 lượt khách Nhật đến Việt Nam và khoảng 680.000 lượt khách Việt Nam đến Nhật Bản.
Những kết quả ấy cho thấy hợp tác không phải chuyện xa vời. Tuy nhiên, để phát huy hết tiềm năng, hai bên cần mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp, người lao động và địa phương, đồng thời bảo đảm các sáng kiến mới đem lại lợi ích thiết thực chứ không dừng ở cam kết.
Đưa Đối tác Chiến lược toàn diện vào chiều sâu
Định hướng đáng chú ý của chuyến thăm là làm sâu sắc và thực chất hơn hợp tác trên các kênh Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Nhân dân, qua đó củng cố tin cậy chính trị và quan hệ giữa lãnh đạo hai nước. Khi quan hệ đã đạt mức Đối tác Chiến lược toàn diện, giá trị của khuôn khổ này sẽ được đo bằng khả năng phối hợp giải quyết những ưu tiên phát triển chung.
Các hướng hợp tác được đặt ra gồm kinh tế, tài chính, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, lao động, hợp tác địa phương, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Quốc phòng và an ninh cũng là lĩnh vực cần được thúc đẩy, gắn với mục tiêu giữ môi trường hòa bình, ổn định phục vụ phát triển.
Danh sách ưu tiên rộng, nhưng thành công không nằm ở số lĩnh vực được nêu. Điều quan trọng là chọn được việc có thể triển khai, phân công trách nhiệm rõ ràng và duy trì các cơ chế theo dõi sau chuyến thăm. Đó là cách biến sự đồng thuận chính trị thành hợp tác bình đẳng, cùng có lợi và bền vững.
Kết quả cần được nối tiếp sau chuyến thăm
Chuyến thăm từ ngày 8 đến 11/11/2026 là một dấu mốc, không phải đích đến. Những cuộc trao đổi cấp cao sẽ mở đường cho các bước tiếp theo; giá trị thực sự phụ thuộc vào việc các ưu tiên chung có được chuyển thành chương trình hợp tác cụ thể và được triển khai liên tục hay không.
Sau hơn nửa thế kỷ vun đắp, quan hệ Việt Nam Nhật Bản có nền tảng tin cậy và chiều rộng hợp tác hiếm có. Giờ đây, nâng quan hệ lên tầm cao mới đòi hỏi chiều sâu: dự án hiệu quả, cơ hội thiết thực cho người dân và phối hợp ổn định trước những thay đổi của khu vực. Nếu đạt được điều đó, chuyến thăm sẽ giúp Đối tác Chiến lược toàn diện trở thành động lực phát triển cụ thể, thay vì chỉ là một khuôn khổ ngoại giao.
