Đau đầu sau thao tác cổ không phải lúc nào cũng là đau mỏi thông thường
Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng lớp trong thành động mạch bị rách, khiến máu lọt vào giữa các lớp thành mạch và tạo khối máu tụ có thể làm hẹp hoặc tắc đường máu lên não. Đây là tổn thương nguy hiểm vì cục máu đông hình thành tại chỗ có thể gây nhồi máu não, kể cả ở người trẻ. Một người đàn ông 39 tuổi thường mỏi cổ vai gáy đã đến cơ sở xoa bóp tư nhân. Hai ngày trước khi nhập viện, anh được xoay, lắc cổ sang hai bên và kéo giãn cột sống cổ. Sau đó, anh đau vùng cổ trái lan lên đỉnh đầu, ù tai và nghe tiếng mạch đập trong tai. Đến sáng hôm sau, đau đầu, chóng mặt tăng, kèm tê yếu nửa người phải, nói khó và giảm trí nhớ. Ca đột quỵ sau massage này là lời nhắc rằng đau bất thường sau thao tác cổ không nên bị quy thành căng cơ rồi chờ tự khỏi.
Lóc tách động mạch cảnh có thể cản dòng máu lên não
Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, bác sĩ xác định người bệnh bị nhồi máu não vùng thái dương trái do lóc tách động mạch cảnh trong trái. Hình ảnh kiểm tra cho thấy động mạch bị tắc, có máu tụ trong thành mạch và giả phình tại đoạn sau lóc tách. Bác sĩ theo dõi căn nguyên liên quan chấn thương vùng cổ; điều đó không có nghĩa mọi lần xoa bóp đều gây đột quỵ, nhưng thao tác mạnh, đột ngột có thể là tác nhân đáng lưu ý. Lóc tách có thể liên quan đến chấn thương hoặc động tác xoay, ngửa cổ mạnh, song cũng có trường hợp xuất hiện tự phát hay liên quan bất thường thành mạch. Khối máu tụ làm hẹp lòng mạch, còn huyết khối có thể di chuyển lên não. Vì thế, kéo giãn cổ hoặc bẻ vặn không đúng cách không phải lựa chọn vô hại để xử lý đau mỏi.
Nhận biết dấu hiệu đột quỵ và gọi cấp cứu ngay
Đau đầu dữ dội, nói khó, tê hoặc yếu một bên người là những dấu hiệu đột quỵ cần cấp cứu khẩn cấp. Đừng chờ xem triệu chứng có tự hết hay không, nhất là khi chúng xuất hiện sau tác động lên cổ. Đau cổ hoặc đầu mới xuất hiện ở một bên, ù tai theo nhịp mạch, chóng mặt, sụp mi, nhìn mờ hay mất thị lực thoáng qua cũng cần được đánh giá y tế. Trong ca này, triệu chứng thần kinh ban đầu ở mức nhẹ và chưa tiến triển nặng, nên ê-kíp điều trị nội khoa bảo tồn, dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc hạ mỡ máu và kiểm soát huyết áp. Sau hai tuần, triệu chứng cải thiện hoàn toàn; dòng chảy động mạch cảnh phục hồi khoảng 70% nhưng máu tụ vẫn còn. Người bệnh xuất viện, tiếp tục dùng thuốc và tái khám. Sau 30 ngày, động mạch hồi phục hoàn toàn, không còn máu tụ. Kết quả thuận lợi không làm giảm tính khẩn cấp của việc đi viện.
Đừng để người thiếu chuyên môn bẻ, vặn cổ
Cách phòng ngừa thực tế là không tự bẻ, vặn hoặc xoay cổ mạnh, đột ngột và không để người không có chuyên môn thực hiện các thao tác tương tự. Khi đau mỏi vai gáy kéo dài, nên chọn cơ sở chăm sóc có chuyên môn để được thăm khám và tư vấn trước khi can thiệp; không nên coi động tác càng mạnh thì càng hiệu quả. Nếu sau khi tác động vùng cổ xuất hiện đau đầu hoặc đau cổ bất thường, ù tai theo nhịp mạch, chóng mặt, nói khó hay tê yếu tay chân, hãy đến bệnh viện ngay để được kiểm tra. Đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi, và trong tình huống này, chậm trễ có thể để lại di chứng vận động, ngôn ngữ hoặc đe dọa tính mạng. Thận trọng với thao tác cổ không phải là sợ hãi quá mức; đó là lựa chọn hợp lý khi nguy cơ có thể nghiêm trọng.
