Chuẩn bị giao thông là phép thử đầu tiên
Kết nối sân bay Long Thành là hệ thống đường tiếp cận, nút giao và dịch vụ vận tải công cộng đưa hành khách từ sân bay đến các đô thị, bến xe và đầu mối giao thông, đồng thời bảo đảm luồng đi lại an toàn, thông suốt. Đây không phải phần việc phụ trợ: chất lượng kết nối sẽ định hình trải nghiệm của hành khách ngay từ chuyến đi đầu tiên.
Ngày 5/11, UBND TP Đồng Nai giao Sở Xây dựng làm đầu mối, phối hợp với công an, quân sự, các sở ngành và địa phương làm việc với ACV để chuẩn bị khai thác sân bay Long Thành. Động thái này bám theo mốc ACV thông báo đưa sân bay vào khai thác từ ngày 24/12. Thành phố yêu cầu tổng hợp kế hoạch trình UBND trước ngày 15/11 — một lịch trình gấp, nhưng cần thiết. Nếu đường đến sân bay và phương án đón khách chỉ được xử lý sau khi vận hành, những bất tiện ban đầu sẽ lập tức thành áp lực cho hành khách, người lao động và các tuyến giao thông lân cận.
Rà từng tuyến đường, nút giao và điểm đón
Việc rà soát cần đi xa hơn chuyện kiểm tra tiến độ xây dựng. Sở Xây dựng được giao phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị liên quan đánh giá khả năng đáp ứng của đường kết nối, đường tiếp cận và các nút giao. Những hạng mục còn thiếu phải được xác định rõ để hoàn thiện hoặc sửa chữa; biển báo, chiếu sáng, tín hiệu giao thông và điều kiện an toàn cũng cần sẵn sàng trước ngày khai thác.
Cùng với hạ tầng, thành phố cần thống nhất phương án phân luồng theo lưu lượng xe và giờ hoạt động của sân bay, bố trí khu vực đón trả khách, điểm dừng, điểm đỗ và nơi chờ, đồng thời chuẩn bị cách xử lý ùn tắc, tai nạn, sự cố. Đây là những chi tiết dễ bị xem nhẹ trên bản vẽ nhưng lại quyết định hành khách có tìm được đúng xe, đúng lối ra hay không. Kết nối giữa giao thông bên ngoài và giao thông trong cảng phải liền mạch, thay vì để khách tự xoay xở giữa nhiều khu vực.
Xe buýt Long Thành phải khớp với giờ bay
Sở Xây dựng sẽ làm việc với ACV, các đơn vị vận tải và cơ quan xây dựng ở TP.HCM để xây dựng các tuyến xe buýt nối sân bay với trung tâm đô thị, bến xe, đầu mối giao thông và những nơi có nhu cầu đi lại. Trọng tâm không chỉ là mở tuyến, mà còn phải tính lộ trình, điểm đầu cuối, điểm dừng, tần suất, thời gian hoạt động, số lượng và loại phương tiện phù hợp với lịch bay, nhu cầu của hành khách lẫn người lao động.
Đặc biệt, kết nối với TP.HCM và vận tải hành khách liên tỉnh cần được tính ngay từ đầu. Thành phố cũng phải xác định vị trí đón trả khách, công khai thông tin dịch vụ và giá cước, ngăn tình trạng chèo kéo hoặc đón trả sai nơi quy định. Một mạng lưới xe buýt Long Thành chỉ hữu ích khi hành khách biết xe chạy lúc nào, đón ở đâu và có thể nối chuyến ra sao. Nếu lịch xe lệch nhịp với lịch bay, người đi sân bay sẽ lại phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Lượng khách lớn đòi hỏi kết nối vận hành thật
Sân bay Long Thành được kỳ vọng đón khoảng 25 triệu lượt khách mỗi năm. Quy mô ấy khiến các đầu việc về đường sá, phân luồng, điểm đón trả và xe buýt không thể dừng ở mức kế hoạch trên giấy. Chúng cần được kiểm tra như một chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh, từ lúc hành khách rời nhà ga đến khi đến được điểm trung chuyển hoặc nơi cần tới.
Đồng Nai đang phối hợp với ACV và các cơ quan chuyên ngành để thống nhất kế hoạch trước mốc khai thác ngày 24/12. Bên cạnh giao thông, địa phương còn phải chuẩn bị phương án bảo đảm an ninh, an toàn hàng không, trật tự khu vực giáp ranh và ứng phó khẩn cấp. Nhưng với hành khách, thước đo dễ thấy nhất vẫn là đường đi có rõ ràng, xe có đúng giờ và điểm đón có vận hành trật tự hay không. Hoàn tất những mắt xích ấy trước ngày mở cửa sẽ giúp việc khai thác sân bay bắt đầu bằng trải nghiệm có tổ chức, thay vì những cuộc dò đường và chờ đợi.
