Tháng 10 tạo cú hích lớn
Xuất khẩu Việt Nam là hoạt động bán hàng hóa sản xuất trong nước ra thị trường quốc tế, được phản ánh qua kim ngạch xuất khẩu và mức tăng trưởng so với các kỳ trước. Tháng 10, kim ngạch đạt 64,67 tỷ USD, tăng 8,7% so với tháng trước và tăng 53,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu bứt tốc đáng chú ý, không chỉ vì giá trị của một tháng cao, mà còn bởi mức tăng theo năm cho thấy quy mô giao hàng và nhu cầu hàng hóa Việt Nam đang mở rộng mạnh.
Lũy kế 10 tháng, xuất khẩu đạt 499,23 tỷ USD, tăng 27,5% so với cùng kỳ; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cũng đã vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3%. Hai con số này làm cho mục tiêu 600 tỷ USD xuất khẩu trong năm trở nên có cơ sở hơn, dù không nên xem đây là kết quả đã được bảo đảm. Đà tăng hiện tại đáng khích lệ, nhưng vài tháng cuối năm sẽ quyết định liệu cú bứt tốc có đủ sức duy trì hay không.
Điện tử kéo quy mô, các ngành khác bổ sung
Trọng tâm tăng trưởng nằm ở máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị; cùng điện thoại và linh kiện. Ba nhóm này đạt tổng kim ngạch 270,29 tỷ USD trong 10 tháng, chiếm 54,14% xuất khẩu cả nước. Tỷ trọng lớn cho thấy năng lực sản xuất công nghiệp và vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang là động cơ chính của tăng trưởng xuất khẩu, đồng thời cũng đặt kết quả chung vào mức độ bền vững của một số ngành chủ lực.
Đà tăng không chỉ đến từ công nghệ. Phân bón, hóa chất và xăng dầu đều ghi nhận mức tăng đáng kể trong 10 tháng; thủy sản đạt 10,36 tỷ USD, rau quả 8,29 tỷ USD, còn hạt tiêu đạt 1,58 tỷ USD. Tuy vậy, bức tranh không đồng đều: cà phê tăng lượng nhưng giảm kim ngạch, trong khi gạo, cao su và sắn cũng giảm so với cùng kỳ. Vì thế, mức tăng tổng thể rất mạnh, song chưa đồng nghĩa mọi ngành hàng đều hưởng lợi như nhau.
Nhiều ngành có thể về đích cao hơn dự kiến
Triển vọng cuối năm ở một số ngành hàng đang sáng hơn kế hoạch ban đầu. Dệt may ghi nhận kim ngạch 39,2 tỷ USD tính đến ngày 15/10; nhiều doanh nghiệp kín đơn hàng những tháng cuối năm, tạo cơ sở để ngành hướng tới mục tiêu 48–49 tỷ USD. Doanh nghiệp gỗ kỳ vọng xuất khẩu cả năm vượt 18 tỷ USD, còn nhóm điện tử, máy tính và linh kiện được dự báo có thể đạt 240–245 tỷ USD trong năm. Nhiều ngành hàng được kỳ vọng cán đích năm 2026 với kim ngạch cao hơn dự kiến.
Những kỳ vọng ấy dựa trên đơn hàng, công suất và nhu cầu mua sắm cuối năm, chứ không phải một đà tăng tự động. Da giày là lời nhắc rõ ràng: kim ngạch toàn ngành gần 23 tỷ USD tính đến giữa tháng 10, nhưng tốc độ gần đây có dấu hiệu chững lại và mục tiêu cả năm vẫn còn là biến số. Sự khác biệt giữa các ngành khiến dự báo xuất khẩu 2026 cần được đánh giá theo từng nhóm hàng, thay vì suy rộng từ kết quả chung.
Mốc 600 tỷ USD: khả thi nhưng không nên xem nhẹ rủi ro
Mục tiêu 600 tỷ USD cao hơn đáng kể so với mức 546–550 tỷ USD được kỳ vọng trước đó, nhưng phép thử nằm ở nhịp giao hàng những tháng còn lại. Từ tháng 6, kim ngạch mỗi tháng đều vượt 50 tỷ USD và có xu hướng tăng; nếu nhịp độ này tiếp tục, khả năng chạm mốc mới là đáng cân nhắc. Dù vậy, thành tích tháng 10 không thể thay thế cho kết quả cả năm: biến động nhu cầu, tiến độ đơn hàng và sự phân hóa giữa các ngành vẫn có thể làm thay đổi đích đến.
Sau 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu đã vượt xa mục tiêu tăng trưởng cả năm 15–16% so với năm trước theo thông tin của cơ quan quản lý. Đây là cơ sở để nhìn nhận lạc quan, nhưng bài học quan trọng hơn con số mục tiêu là chất lượng của đà tăng: điện tử đang chiếm tỷ trọng lớn, còn nông sản và các ngành công nghiệp khác cho thấy kết quả trái chiều. Mốc 600 tỷ USD sẽ là dấu mốc ấn tượng; để nó phản ánh sức bật rộng khắp, tăng trưởng cần được duy trì ở nhiều ngành chứ không chỉ dựa vào vài trụ cột.
