Đánh giá cả môi trường, không chỉ tiết tiếng Anh
Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là quá trình mở rộng việc sử dụng ngôn ngữ này từ môn học riêng sang giao tiếp, hoạt động giáo dục và quản lý, để học sinh có cơ hội gặp tiếng Anh thường xuyên trong đời sống nhà trường. Đây là điểm cốt lõi của bộ tiêu chí mới: trường không thể chỉ dựa vào số tiết tiếng Anh để chứng minh đề án đang đi vào thực chất. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT ngày 3/11/2026, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và cách đánh giá mức độ triển khai đề án; thông tư có hiệu lực từ 19/12/2026. Quy định cụ thể hóa đề án giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045, được phê duyệt tại Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025. Đích đến không phải là trang trí trường bằng khẩu hiệu tiếng Anh, mà là tạo môi trường sử dụng thường xuyên và hiệu quả.
Ngày 10/11/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng phổ biến thông tư tới địa phương và cơ sở giáo dục trong tỉnh. Vì vậy, câu hỏi thiết thực với các trường không chỉ là học sinh học tiếng Anh thế nào, mà còn là các em có dịp dùng tiếng Anh khi giao tiếp, trải nghiệm và tham gia hoạt động học tập hay không.

Bộ tiêu chí được thiết kế theo từng cấp học
Các tiêu chí đánh giá được xây dựng riêng cho giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và đại học, phù hợp với nhiệm vụ và điều kiện tổ chức của từng loại hình. Cách tiếp cận này hợp lý hơn một thước đo đồng loạt: nhu cầu của trẻ mầm non khác học sinh phổ thông, còn cơ sở nghề nghiệp phải gắn việc học ngôn ngữ với đặc thù đào tạo. Ở mầm non, năm tiêu chuẩn bao quát môi trường ngôn ngữ, chương trình, học liệu và cơ sở vật chất, đội ngũ, cùng hợp tác và kết nối. Với giáo dục phổ thông, sáu tiêu chuẩn xem xét môi trường sử dụng tiếng Anh và truyền thông; kế hoạch, tổ chức dạy học; học liệu và cơ sở vật chất; chuyển đổi số, AI; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh; và hợp tác, hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh.
Thông tư chia kết quả thành ba mức với yêu cầu tăng dần: muốn đạt mức cao hơn, trường phải đáp ứng đầy đủ mức trước và các yêu cầu bổ sung; chưa đạt đủ mức 1 thì chưa được xác định mức triển khai. Với trường có từ ba phân hiệu hoặc điểm trường trở lên, ít nhất 65% tổng số đơn vị phải đạt mức tương ứng trở lên; nếu có dưới ba đơn vị, tất cả phải đạt yêu cầu. Quy tắc này buộc nhà trường nhìn vào độ phủ thực tế, thay vì để một điểm sáng đơn lẻ đại diện cho toàn hệ thống.
Giao tiếp, học liệu số và năng lực giáo viên phải đi cùng nhau
Ở phổ thông, trường được định hướng tạo không gian sử dụng tiếng Anh, tổ chức câu lạc bộ, ngoại khóa, giao tiếp và trải nghiệm; đồng thời từng bước đưa tiếng Anh vào một số môn học hoặc nội dung giáo dục khi điều kiện cho phép. Đây là thước đo có ý nghĩa với học sinh: ngôn ngữ chỉ trở nên hữu dụng khi các em có cơ hội nói, nghe và vận dụng ngoài bài kiểm tra. Học liệu số cũng không nên chỉ là danh mục nền tảng hoặc thiết bị. Bộ tiêu chí chú trọng chuyển đổi số, phát triển học liệu và ứng dụng AI; việc khai thác nền tảng, công cụ hỗ trợ học tập và tài liệu tiếng Anh được kỳ vọng giúp tăng hiệu quả dạy học, khả năng tự học và năng lực ngoại ngữ của học sinh. Nhà trường cần quan tâm nội dung có phù hợp trình độ, dễ tiếp cận và được dùng trong hoạt động học tập hay không.
Không có công nghệ nào thay được năng lực giáo viên. Đội ngũ cần được bồi dưỡng để tổ chức hoạt động giao tiếp, đổi mới phương pháp và hướng dẫn học sinh dùng học liệu phù hợp; tiêu chí cũng khuyến khích hợp tác, giao lưu để mở rộng cơ hội thực hành trong môi trường thực tế. Nếu thiếu thời gian bồi dưỡng hoặc nguồn lực, trường nên xác định ưu tiên theo điều kiện của mình thay vì chạy theo hình thức.
Tự đánh giá phải dẫn tới kế hoạch cải thiện
Thông tư giao cơ sở giáo dục chủ động tự đánh giá và tự công nhận mức triển khai. Người đứng đầu thành lập hội đồng, tổ chức thu thập, phân tích dữ liệu và minh chứng, đối chiếu với tiêu chí, rồi chịu trách nhiệm về quyết định công nhận. Cách làm này trao quyền cho trường, nhưng cũng đòi hỏi minh chứng phản ánh hoạt động thật: môi trường giao tiếp có được duy trì, học liệu có được dùng, giáo viên có được hỗ trợ hay không. Kết quả đánh giá cần chuyển thành nhiệm vụ trong kế hoạch năm học hoặc kế hoạch phát triển. Các trọng tâm được nêu gồm bồi dưỡng đội ngũ, phát triển học liệu, đổi mới phương pháp, tăng hoạt động giao tiếp bằng tiếng Anh và hoàn thiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ. Các trường tại Lâm Đồng cần rà soát thực trạng, cụ thể hóa mục tiêu và giải pháp cho năm 2026 cùng những năm tiếp theo, phù hợp điều kiện từng nơi.
Cơ sở giáo dục còn phải rà soát, cập nhật dữ liệu và tiến độ hằng năm; việc cập nhật không đồng nghĩa phải làm lại toàn bộ quy trình tự đánh giá. Điều quan trọng là dùng kết quả để nhận diện khoảng trống và cải thiện liên tục. Bộ tiêu chí sẽ có giá trị khi tiếng Anh hiện diện trong giao tiếp và hoạt động học tập một cách phù hợp, chứ không chỉ giúp trường đạt một mức xếp loại.






