Giữ giá là ưu tiên trong những tháng cuối năm
Ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý là việc duy trì mức giá được điều hành theo lộ trình thận trọng, tránh điều chỉnh dồn dập gây thêm áp lực lên chi phí sinh hoạt và sản xuất. Sáng 9/11, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, đánh giá tình hình tháng 10 và 10 tháng đầu năm, đồng thời bàn nhiệm vụ cho thời gian còn lại của năm 2026. Thông điệp điều hành đúng lúc: giá cả đang chịu sức ép từ thị trường quốc tế lẫn nhu cầu trong nước, nên tránh những cú tăng bất thường quan trọng không kém việc xử lý mặt bằng giá. Chính phủ yêu cầu giữ ổn định giá hàng hóa, dịch vụ Nhà nước quản lý đến hết năm, đồng thời kiểm soát chặt diễn biến cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2027.
Bức tranh lạm phát giải thích vì sao dư địa điều hành cần được giữ gìn. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ, còn lạm phát cơ bản tăng 4,24%; Bộ Tài chính dự báo CPI bình quân cả năm tăng khoảng 4,5–4,7%. Đây không phải lời bảo đảm giá mọi thứ sẽ đứng yên, mà là cam kết kiềm chế các đợt điều chỉnh thuộc phạm vi quản lý và ngăn cú sốc giá lan rộng. Với người dân, kết quả đáng quan tâm không chỉ nằm ở chỉ số CPI, mà ở việc giá thiết yếu và dịch vụ công có tránh tăng dồn vào lúc nhu cầu mua sắm cao hay không.
Nhiên liệu, thực phẩm và vật liệu xây dựng cần theo dõi sát
Danh sách cần giám sát phản ánh những mắt xích có thể truyền chi phí sang nhiều lĩnh vực: xăng dầu, lương thực, thực phẩm, phân bón, thức ăn chăn nuôi và vật liệu xây dựng. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát cung cầu và giá của những nhóm này. Nhiên liệu ảnh hưởng đến vận tải và đầu vào sản xuất; phân bón, thức ăn chăn nuôi liên quan đến chi phí nông nghiệp; còn vật liệu xây dựng chịu sức ép từ nhu cầu phục vụ đầu tư công. Trong hai tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng cùng biến động giá năng lượng, thực phẩm và vật liệu tiếp tục là nguồn áp lực tăng giá. Vì thế, chỉ kiểm tra giá bán ở khâu cuối là chưa đủ: cần nhận diện sớm điểm nghẽn nguồn cung và chi phí đầu vào.
Chính phủ cũng phải bảo đảm chính sách hỗ trợ đến được người mua. Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% từ ngày 1/11/2026; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được áp dụng mức 0% đến hết ngày 31/3/2027. Phó Thủ tướng yêu cầu theo dõi tác động của các biện pháp này lên chi phí sản xuất và giá bán, để lợi ích hỗ trợ được phản ánh phù hợp trên thị trường. Đây là phép thử thiết thực: nếu chi phí đầu vào giảm nhưng giá hàng hóa, dịch vụ không chuyển biến tương xứng, lợi ích chính sách khó đến được với hộ gia đình. Kiểm soát lạm phát vì vậy cần đi cùng giám sát chuỗi cung ứng, không chỉ dựa vào quyết định về thuế hay giá điện.
Giá dịch vụ công cần lộ trình, địa phương phải vào cuộc
Với giá dịch vụ công và các hàng hóa do Nhà nước định giá, yêu cầu không đồng nghĩa đóng băng mọi mức giá trong mọi hoàn cảnh. Mỗi đề xuất điều chỉnh cần được cân nhắc về sự cần thiết, thời điểm, mức độ, tác động đến CPI và khả năng chi trả của người dân; việc điều chỉnh tập trung vào cuối năm và dịp Tết cần được hạn chế. Cách tiếp cận này hợp lý hơn những thay đổi đột ngột: vừa giữ được kỷ luật điều hành, vừa tránh để chi phí thiết yếu tăng cùng lúc khi sức mua theo mùa đang cao. Nhưng tính minh bạch cũng rất quan trọng—người dân cần hiểu lý do và lộ trình nếu có thay đổi, thay vì chỉ nhận thấy hóa đơn hoặc giá dịch vụ tăng.
Địa phương không chỉ tiếp nhận chỉ đạo mà còn góp phần đánh giá thị trường và đề xuất hướng xử lý. Tại cuộc họp, lãnh đạo địa phương nêu các biện pháp như bảo đảm nguồn cung hàng thiết yếu, tăng liên kết vùng, công khai giá vật liệu xây dựng và kiểm tra vi phạm; đồng thời kiến nghị phối hợp tháo gỡ khó khăn về năng lượng, vật liệu và dịch vụ Nhà nước quản lý. Trước Tết Nguyên đán 2027, các tỉnh, thành phải chủ động dự trữ hàng thiết yếu, triển khai bình ổn thị trường và ngăn thiếu hàng, đứt nguồn cung hoặc tăng giá đột biến. Họ cũng được yêu cầu chủ động đánh giá, đề xuất chính sách hỗ trợ cho năm 2027.
Thước đo là giá cả người dân thực sự phải trả
Mục tiêu ổn định giá 2026 chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm thực thi: kiểm tra kê khai, niêm yết giá; xử lý đầu cơ, găm hàng, thao túng và lợi dụng biến động thị trường hoặc thiên tai để tăng giá bất hợp lý. Các địa phương cần phối hợp với bộ, ngành để nhận diện sớm nguy cơ thiếu hàng và xây dựng phương án ứng phó, thay vì đợi giá tăng rồi mới kiểm tra. Trong bối cảnh áp lực từ năng lượng, nguyên liệu và vận tải còn hiện hữu, một thông báo giữ giá tự nó không thể chặn mọi biến động. Cần minh bạch dữ liệu, bảo đảm nguồn cung và chuyển lợi ích từ chính sách hỗ trợ vào giá bán thực tế.
Kết luận, Chính phủ chọn hướng hạn chế điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý đến hết năm, đồng thời giám sát sát sao những nhóm hàng có thể kéo theo chi phí trên diện rộng. Trọng tâm là ngăn tăng bất thường cuối năm và dịp Tết, chứ không phải phủ nhận áp lực thị trường. Với người dân, tiêu chuẩn thành công rất cụ thể: hàng thiết yếu có nguồn cung, giá dịch vụ công được điều hành có lộ trình, và các biện pháp giảm chi phí không dừng lại trên giấy. Đó mới là cách biến chỉ tiêu kiểm soát lạm phát thành sự ổn định cảm nhận được trong đời sống.
